Tel: 015 - 25 774 63 / 070 - 36 978 36

dag en nacht

Columns PUUR Uitvaartbegeleiding in Nootdorp Nu.

Leef, alsof het je laatste dag is! (september 2017)

Op de Kermis ging iedereen in de feesttent compleet uit z'n dak bij dit nummer. Een heerlijke meezinger, en een vaak gehoord advies. En dus maken we een 'bucket list' om die dingen die we zo graag willen toch maar niet te vergeten. Natuurlijk is het goed om niet uit te stellen wat je altijd nog wilt, want ja, volgende week kun je er niet meer zijn. We zijn niet allemaal hetzelfde. De één vindt het belangrijk om de hele wereld over te gaan voordat ie aan z'n zgn. laatste reis begint, en de ander hoopt alleen nog graag de narcissen in z'n eigen tuin het volgend voorjaar op te zien komen.

Maar hoe kijk ik zelf eigenlijk aan tegen 'leven alsof het je laatste dag is'? Doordat ik dagelijks met de dood te maken heb, sta ik sowieso al anders in het leven. Bewuster, en tegelijkertijd voor mij uitschuivend. Maar als ik het zeker wist, en ik heb nog maar één dag...? Ik zou waarschijnlijk zó bevriezen dat ik niks meer zou doen. Ik zou paniekerig denken dat m'n huis niet opgeruimd is, de codes van mijn accounts op internet niet terug te vinden zijn, en nog duizend andere praktische dingen. Maar ja, daar ga ik natuurlijk niet meer aan toekomen want ik wil nog veel mensen omhelzen en bedanken wat ze voor me hebben betekend of tenminste bellen voordat ik niet meer wakker word. En dan nog de tijd dat ik zou huilen omdat ik mijn kinderen niet verder zie opgroeien en eventuele kleinkinderen nooit zal zien. En omdát het m'n laatste dag is. Pffff, grote paniek.

Niks voor mij dus, leven alsof het m'n laatste dag is. Ik probeer maar in het hier en nu te leven, inclusief codes die nergens genoteerd zijn. Voor mij is het beter te leven in het besef, dat vandaag nooit meer terug komt. Ik wil vandaag én morgen leven op de best mogelijke manier: positief, met goeie zin en dankbaar voor lieve mensen om mij heen. En daar hoort ook gewoon 'werken, plannen en zorgen voor morgen' bij, vermengd met een beetje wat ik 'altijd al had willen doen'. Voor mij dus geen bucket list!

Onzichtbare vaders en moeders (juni 2017)

Het is een paar weken voor Vaderdag en net Moederdag geweest. En hoewel iedere vader of moeder weet dat dit een commercieel gebeuren is, het helemaal niks zegt over de relatie met je kind, is iedere vader of moeder toch stiekem op zoek naar een speciale invulling van die zondag. En dan bedoel ik gewoon eerlijk: op zoek naar een beetje extra en spontane aandacht van zijn/haar kind(eren). Hij/zij weet heus wel dat de overige dagen van het jaar ook van hem/haar gehouden wordt. Dat het niet handig is om verwachtingen te hebben van die dag, want je bent alleen maar verzekerd van een cadeautje als ze op de basisschool zitten! Heerlijk zo'n gekleid bakje en beschilderde fotolijstjes! Alle rationele bedenkingen ten spijt: het is voor iedere vader en moeder dezelfde valkuil, ieder jaar weer.

Maar wat nou als je van tevoren weet dat het helemaal geen speciale zondag wordt. Dat je niet hoeft te rekenen op spontane aandacht. Simpelweg omdat er geen sprake is van een kind om jou aandacht of een cadeautje te geven. Een kind dat jou wel vader of moeder heeft gemaakt, maar er niet écht is. Bijvoorbeeld een gehandicapt kind die alleen maar zorg nodig heeft, en die geen besef heeft van de dag. Of een kind waarmee het contact verbroken is. Of een kind dat je op enig moment af hebt moeten staan aan de dood... Helaas heb ik in mijn werk vaak genoeg te maken met ouders die een kind(je) verliezen. Het is het ergste wat je kan overkomen. Zij worden een onzichtbare vader of moeder. Ik las op Moederdag:

Lieve onzichtbare moeder: ik hoop dat je kunt voelen dat het zonnetje ook voor jou schijnt en ik hoop dat op deze beladen dag prettige herinneringen overheersen. Herinneringen aan dat lieve, unieke wezen dat van jou een moeder maakte. En lieve zichtbare moeders: ken jij een onzichtbare moeder in jouw omgeving? Ik durf te wedden dat ze het best fijn vindt als zij n haar kind niet helemaal vergeten worden op Moederdag. Probeer het maar. Begin een gesprek, noem haar kind bij naam. Ze zal je dankbaar zijn. Het kind heeft bestaan, ook al was het misschien maar kort, en het mag er zijn. Negeer het niet. Een onzichtbare moeder verdient jouw steun en erkenning als collega-moeder. Want dat is ze namelijk voor altijd.

Moederdag is al geweest, maar ik wens álle vaders, ook de onzichtbare, een Vaderdag met een beetje speciale aandacht, hoe dan ook.

Wie ben jij dan wel, joh! (april 2017)

Allereerst excuses voor de stevige kop van deze column. Maar dat was ook de kop van een redactioneel stukje in het AD van een poosje terug. Het ging over het geschreeuw in de Kamer, wat nogal uitzonderlijk is, want in de regel wordt er via de voorzitter gesproken. Maar daar gaat het nu niet over. Nee, het ging om de zin 'wie ben jij dan wel, joh'. Want die zin bracht me in gedachten terug naar een avond, ongeveer een jaar geleden.

We waren onderweg naar een feest, een bruiloft. En eerder die dag hoorde mijn echtgenoot een opmerking hierover: zo, dat is snel! De bruid in kwestie hertrouwde nadat haar eerste man overleden was. En ik kon zo gauw niet bedenken hoeveel jaar het geleden was. 2, 3, 4 jaar...? Menselijk om te denken 'hoe lang ook al weer': ja. Maar om je oordeel hierover uit te spreken...? En zo kwam ik in gedachten op de volgende gewetensvraag: wanneer 'mag' iemand weer trouwen, of - beter gezegd - een relatie aangaan nadat hij of zij weduwe of weduwnaar is geworden?

Sinds wanneer staat hier een termijn voor? Ík zou het niet weten! Ik denk dat we het recht niet hebben, hierover te oordelen. Want alleen als je zelf weduwe of weduwnaar bent, maak je mee waar zij doorheen moeten. Waar zij dag in dag uit, 24 uur per dag, 365 dagen per jaar mee worstelen. Drie-hon-derd-vijf-en-zes-tig dagen, voor hen. En maar één jaartje - dat voorbij vliegt - voor ons. Ga er maar aanstaan: iedere dag weer de uitdaging om de kinderen goed gevoed, gekleed en met zo min mogelijk verdriet naar school te laten gaan. Zorgen dat ze uit school opgevangen worden, dat het huis niet verslonst en ga zo maar door. Laat staan dat hij of zij aan eigen verdriet toekomtÉ Want dat is de klus waar een weduwnaar of weduwe met jonge, schoolgaande kinderen en een baan iedere dag weer voor staat. Wie ben jij dan wel. Om maar te oordelen. Dus laten we dat vooral niet doen. Nee, laten we alsjeblieft blij zijn dat het geluk weer in haar leven kwam.

Wat zeg je dan...? (februari 2017)

Hij belde me met de mededeling dat zijn vrouw ernstig ziek was en dat zij hem aangespoord had mij te bellen. Ze wilde graag dat ik kwam om het een en ander te bespreken over de uitvaart. Afspraak gemaakt en enige dagen later ging ik op pad naar het opgegeven adres. De voordeur leek niet vaak gebruikt te worden. Eigenlijk bij zo veel huizen in ons dorp. Bij mij thuis komt immers ook niemand door de voordeur. En na het parkeren van de auto zag ik hem voor het raam staan en hij zwaaide. Ik liep naar de achterdeur

Op het moment dat je als uitvaartondernemer de deurklink vastpakt, heb je geen idee in welke situatie je terecht komt. Want wat is 'ernstig ziek'? Eigenlijk is ieder aspect van mijn werk, maar vooral het eerste contact, onvoorspelbaar en daardoor wat spannend. En wat zeg je tegen iemand die ernstig ziek is? Meestal in eerste instantie niet veel en luister ik. Ik vraag haar hoe het is en dan rolt het gesprek automatisch voor ons uit. Grote en kleine zorgen komen ter sprake, grote en kleine wensen worden voorzichtig of juist stellig uitgesproken, mogelijkheden worden overlegd, en niet zelden komen we tot een gesprek waarin het meeste van een uitvaart al aan bod komt. Het is vaak vooral een inspirerend gesprek. Er zijn openingen gemaakt voor hen om op voort te borduren, te komen tot keuzes die écht bij de zieke en haar dierbaren past. Ik hoor zo vaak: 'mág dat...?'.

Het is tijd voor mij om te gaan. En wat zeg je dan tegen een zieke, waarvan je weet dat zij het niet redt? Waarvan je weet dat zij bij de volgende ontmoeting niet meer leeft? Ik geef haar voorzichtig een hand en zeg: ik wens u een goede laatste reis. Ik zal mijn uiterste best doen uw wensen voor uw uitvaart in te willigen. Er is een moment van stil oogcontact.

En ik vertrek. Door de achterdeur. Het blijft een bijzonder vak.

Lichtjes in het donker (december 2016)

Het zijn weer de donkere dagen voor kerst. Voor velen zijn niet alleen de dagen voor kerst donker, maar ook de kerstdagen zelf. Met name voor degenen die een dierbare moeten missen. Want dit zijn momenten waarop diegene extra gemist wordt, een stoel die nóg nadrukkelijker leeg blijft. En of het overlijden nu nog maar een paar weken, maanden of al langer geleden is, het gemis is groot en blijft maar en blijft maar... Iemand die op zo'n moment wél aanwezig is, kan helaas dit gemis niet opheffen. Maar men kan zich wel gehoord, begrepen en getroost voelen door diens aanwezigheid. Je kunt soms op een plaats samenkomen om troost te vinden en door je aanwezigheid tegelijk een ander bijstaan in zijn of haar verdriet. Dat samenkomen in groepsverband kan bijvoorbeeld tijdens Allerzielen in de RK kerk, bij de afsluiting van het kerkelijk jaar waarin de overledenen herdacht worden in de protestante kerkdienst of bij een Lichtjesavond, die in november en december op veel plaatsen en in vele vormen plaatsvindt. Licht is daarbij een sleutelwoord. We steken vaak een kaarsje aan. Maar waarom doen we dat eigenlijk?

Het branden van een kaars heeft verschillende betekenissen. Je wilt licht brengen als het donker is, zodat we alles beter kunnen zien, dus letterlijk zorgen voor licht in de duisternis. Een andere betekenis is dat een kaars altijd kan blijven branden, tenminste het vlammetje. De kaars gaat op, maar met een nieuwe kaars kan je het vlammetje laten branden. Zo wordt ook het leven weer doorgegeven en zo laten we zien dat er altijd licht blijft, en dat er altijd leven blijft. Ook kan het aansteken van een kaars betekenen dat je iemand al het goede wenst. Bijvoorbeeld als iemand erg ziek is, geopereerd moet worden, examen moet doen etc. Dan brand je een kaars, maar ook als iemand al is overleden. Een kaarsje branden voor een dierbare overledene, is een vorm van troost, respect en aandacht. Het vormt de verbinding tussen de levende en de gestorvene.

Lieve mensen, steek daarom gerust een kaarsje aan deze dagen, opdat niemand wordt vergeten en we niet in het donker blijven zitten. Ik wens u betekenisvolle feestdagen en de hoop op een goed nieuw jaar.

Nieuws? (november 2016)

Eind september heb ik een beurs bezocht vanuit mijn vak als uitvaartondernemer. Eens in de vier jaar wordt er een grote uitvaartbeurs georganiseerd waar alles wat 'leeft' in de uitvaartbranche bezoekt en bezocht wordt. En dan bedoel ik ook echt alles: rouwvervoer/transport, kisten, urnen, graafmachines, gedenksieraden, drukwerk, media, fotografie, begraafplaatsinrichting etc. Grote bedrijven die landelijk werken, kleine bedrijfjes en startende ondernemers in de toeleverende uitvaartsector: ze waren er allemaal. En het aanbod is overweldigend. Zelfs voor ons uitvaartbegeleiders is het veel, heel veel.

Tja, ik weet eigenlijk niet zo goed wat ik er allemaal van vind. Mooi dat het er is, denk ik. Maar ook: moet ik dat allemaal laten zien aan nabestaanden in die paar dagen? Dagen waarin toch al zoveel ter sprake moet komen? Moet ik het dan ook nog hebben over de schemerlamp-urn? Of potpourri met de geur van uw overleden dierbare? Of de zoveelste massief houten kist uit de nieuwe lijn 'Natuurlijk'? Natuurlijk is een groot deel van wat er aangeboden wordt een verrijking voor de branche en dus voor de nabestaanden. Er is zoveel, maar daardoor ook zoveel om uit te leggen. En uitleggen betekent voor u tijd nemen om te luisteren, nadenken en de zoveelste beslissing nemen.

Dus of u het allemaal over u uitgestort wilt hebben in die paar dagen? Ik betwijfel het. Dan is het tóch weer een kwestie van aanvoelen en in fases aanbieden wat bij u past. Net als altijd. Want niet iedereen wil tot in de finesses alles weten, maar simpelweg een mooi en waardig afscheid. Een uitvaart die bij u past. En dat is nog steeds met heel weinig middelen haalbaar: met aandacht en in harmonie samenzijn met elkaar.

Ik kan u verzekeren dat dat niet te koop is. Op geen enkele beurs. Benieuwd wat ze over 4 jaar weer bedacht hebben! Tot die tijd blijven we maar met hart en verstand aan het werk voor u.

Ik ga nog lang niet dood (augustus 2016)

En dat hoop ik ook! Maar het blijft toch de enige zekerheid die een mens heeft: van leven ga je dood. Helaas krijg je met je geboorte geen 'houdbaarheidsdatum' mee en daarmee is het moment van overlijden meteen de grootste onzekere factor in je leven. De dood is, van alle bezoekers, de meest aangekondigde en de minst verwachte (Paul Bourget).

Nou kun je het principe 'ik maak me niet druk, ze laten me toch niet boven de grond staan' aanhangen, maar degene die dit zegt, steekt eigenlijk nœ zijn kop al in het zand. En dat terwijl we bijna dagelijks de dood in huis hebben! Via het nieuws zien we aanslagen en rampen met dodelijke slachtoffers en ongelukken met dodelijke afloop. Het kan u en mij zomaar overkomen. In de gemiddelde actiefilm vallen meer doden dan voor mogelijk wordt gehouden. Maar dat is een dood, die ons vaak niet of maar eventjes raakt, want daar zit een veilig zwart kader van het tv toestel omheen en als het ons te gortig wordt, staan we op om koffie met een koek te halen.

Maar onze eigen dood... da's andere koek! Het lijkt er op dat onze samenleving druk doende is de dood voor zich uit te schuiven. Denk aan het gezonder leven door bewuster te eten, stoppen met roken en meer te bewegen. Dan ben je druk met léven. En ik snap ook wel dat, als je net de diagnose van een ongeneeslijke ziekte hebt gehad, je vol overgave in de hoop-stand gaat. Dan wil je helemaal niet denken aan de dood en ben je druk met begrijpen wat je overkomt, behandelingen en misschien beter worden... Ook dan zijn we druk met het leven. Dan schuiven we een gesprek over de uitvaart graag nog even vooruit.

De tegenstrijdigheid hiervan is, dat ik vaak meemaak dat het houden van een praatje over de mogelijkheden en wensen van een uitvaart, juist de zin van het leven weer onderstreept. Ik zeg altijd tegen iemand met wie ik een voorgesprek heb: ik ben allang met pensioen als je zover bent. En dat hoop ik oprecht. Maar voor nu vind ik het belangrijk om gerust te stellen, de dood bespreekbaar te maken en angst hiervoor zoveel mogelijk weg te nemen.

Ik heb niks om aan te trekken (mei 2016)

Dat zal menigeen bekend voorkomen. Vooral veel vrouwen bezigen deze uitroep terwijl de kledingkast toch aardig gevuld lijkt. Maar wat trekken we aan naar een uitvaart?

U leest het wel eens op een rouwkaart: 'geen zwarte kleding'. Of 'casual'. En met dat laatste bedoelen ze dan vooral niet te netjes, maar toch wel een béétje... Naast casual zijn er nog talloze dresscodes. Zo stond laatst bij een goede collega 'tenue de ville' op de kaart. Dit is een 'dresscode voor overdag die zich kenmerkt door de nette stijl, en stamt uit de tijd dat men zich formeel kleedde voor buitenshuis', zo leert internet. Later hoorde ik dat de familie er op de dag van de uitvaart achter kwam dat dit juist niet de bedoeling was geweest maar dat ze casual bedoelden... Oeps, daar sta je dan in je keurige 'stadskledij' terwijl de familie in spijkerbroek en luchtig zomerjurkje staat! En het was juist hun bedoeling dat belangstellenden zich niet under- of overdressed zouden voelen... Tja, soms schiet je in al je deftigheid je doel voorbij.

Maar welke gedachte zit hier nu achter? Is het de wens van de overledene om dit te bepalen, om zo lang mogelijk de regie te houden en zich zo vooraf een beeld te kunnen vormen? Of vindt de familie het belangrijk dat men zich niet ongemakkelijk voelt omdat hij of zij afwijkt van de rest? Of gaat men voor het perfecte plaatje? Wat de reden is, zorg wel dat het klopt op de kaart!

Het komt niet bij iedere uitvaart ter sprake gebracht, maar als het belangrijk is, noem ik vaak 'kom zoals je bent, zo zag hij je het liefst'. Dat is meestal goed!

Zoals Gianni Versace ooit zei: 'laat je niet door fashion beheersen, maar besluit wat je bent en wat je wilt uiten door hoe je je kleedt en hoe je leeft'. Dat klinkt best wijs.

En nu toch maar eens wat kiezen uit die kast...

Oplichters! (maart 2016)

"Oplichters zijn het, allemaal!"

Dit bleek onlangs een gevleugelde uitspraak te zijn geweest van de overleden man voor wie ik de uitvaart verzorgde. Hij vond het eigenlijk van iedere leverancier hoor, en niet alleen van uitvaartondernemers. Nou had ik de man ontmoet bij een voorgesprek en hij schaarde me gelukkig onder de uitzonderingen. Hij vertrouwde mij zijn uitvaart toe.

Maar het is jammer dat er door de buitenwacht zo over je vak geoordeeld wordt. En als je de media hebt gevolgd over uitvaartkosten de afgelopen jaren, dan heeft de uitvaartbranche inderdaad de schijn tegen. Onlangs nog, bij Kassa. De kosten van het mortuarium werden aan de kaak gesteld, alsook de subtiele sturing naar een bepaalde uitvaartondernemer door het (mortuarium)personeel. U moet weten dat de mortuaria meestal niet onder het ziekenhuisbeleid vallen maar vaak beheerd worden door externe bedrijven. Vaak ook uitvaartbedrijven, die natuurlijk liever zelf de uitvaart uitvoeren dan met lede ogen toe te moeten zien hoe de overledene opgehaald wordt door een door de familie gekozen uitvaartondernemer. Verder zou het ziekenhuis niet duidelijk zijn naar de familie dat deze mortuariumkosten niet onder de zorgverzekering vallen. Maar ook de hoogte van de in rekening gebrachte kosten zijn vaak een onaangename verrassing en ondoorzichtig.

Écht transparant zijn in de kosten is belangrijk. Daarom doe ik niet aan kortingen bij lidmaatschap of aan uitvaartpakketten, die hoe dan ook toch ondoorzichtig zijn. U krijgt bij PUUR gewoon de werkelijke kosten in rekening gebracht, niks meer en niks minder.

Gelukkig zijn er veel integere uitvaartondernemers die helder zijn in hun prijsafspraken en die heel goed uit kunnen leggen waarom iets kost wat het kost. Die bezig zijn met het bewaken van de hoogte van de uitvaartkosten met de familieportemonnee in gedachten, in plaats van de hoogte van hun eigen inkomsten. Waar het om gaat is dat prijs en kwaliteit in verhouding zijn. Daarom is het dus niet zo gek om bijvoorbeeld bij meerdere uitvaartondernemingen die u aanspreken een offerte van een toekomstige uitvaart te laten maken. Ook ik kom graag bij u langs. Let hierbij wel op dat je geen appelen met peren vergelijkt of dat je bij de goedkoopste offerte uiteindelijk - onderaan de streep - nog veel extra's moet betalen en alsnog duurder uit bent.

De reünie (januari 2016)

Allereerst de beste wensen voor 2016! Dat u maar veel mooie momenten mag beleven met uw dierbaren in goede gezondheid.

Voor veel mensen begint het nieuwe jaar met een nieuwjaarsbijeenkomst. Op het werk, de sportvereniging of met naaste familie.

Een uitvaart is een gelegenheid bij uitstek om uit het oog verloren familieleden en kennissen weer te zien. Op zich helemaal niks mis mee natuurlijk. Juist fijn dat Adriana haar moeder wilde rijden naar de uitvaart van tante Clara, want anders was ze er niet bij geweest. Behálve als Adriana ineens haar nichtje Sofie in het oog krijgt, waarmee ze als kind altijd twee weken van de zomervakantie doorbracht bij tante Ina. Ze hadden zoveel plezier gehad in Tiel! Toen die logeerpartijtjes stopten, werd als vanzelf ook het contact verbroken. En dat was al 56 jaar geleden! En tante Ina was er ook! Zoveel in te halen, zoveel te bespreken. Dan vergeet je soms dat je een uitvaart bijwoont, dat de kinderen en kleinkinderen van tante Clara verdriet hebben om het overlijden van hun moeder en oma en.. wordt het onverwacht gezellig tijdens de condoleance. Kan best pijnlijk zijn...

Dat kan beter. Hoe mooi zou het zijn als de ondernemende Adriana het initiatief zou nemen om enkele maanden na het overlijden van tante Clara een familiedag te organiseren. Een gezellige dag met genoeg tijd om te kletsen, foto's van elkaar te bekijken onder het genot van een drankje en een barbecue. En waar ook de kinderen en kleinkinderen van tante Clara ontspannen deel kunnen uitmaken van de familiereünie. 't Is zo gek nog niet, een familiedag. Of een nieuwjaarsbijeenkomst met de héle familie.

Ach, Adriana bedoelde het niet zo kwaad. Het werd haar heus vergeven. Zij realiseerde zich later dat ze wat meer rekening had kunnen houden met het verdriet van haar familie. Dus eind goed, al goed.

Laat je niet kisten (december 2015)

We zeggen het zo vaak. Zo maar een uitdrukking, een gezegde 'laat je niet kisten'. Het betekent: geef niet (te vroeg) op, laat je niet op je kop zitten. Zo zijn er nog talloze uitdrukkingen en gezegden die de dood aanhalen. Als de dood zijn, om de dooie dood niet, dat was de doodsteek en hardlopers zijn doodlopers.

Maar even terug naar de kisten. Vaak gehoord bij een overlijden is de opmerking: doe maar de eenvoudigste kist. Maar dat is per definitie niet altijd de kist die het best bij de overledene past. Als de uitvaartondernemer van vroeger wat te kiezen liet, was het bijzonder. Hij had een kist, misschien twee, op voorraad want de leveringen liepen nog niet zo soepel als tegenwoordig. Nee, dat is nu wel anders. Binnen no-time kan de gewenste kist op locatie zijn. Naast de standaard spaanplaat of massieve kist kun je ook kiezen voor mdf, karton, manden van bamboe, bananenblad etc, een kist bekleed met stof en er is zelfs een wollen kist. Voor elk wat wils dus.

Maar de Wet op de Lijkbezorging schrijft ons niet voor dat we in een kist begraven of gecremeerd moeten worden. De enige restrictie is dat het lichaam afgedekt moet zijn. Dus kunt u ook kiezen voor een zgn. wade. De wade is een groot kleed dat is gemaakt van soepele, zachte stof. Om het lichaam te dragen wordt gebruik gemaakt van een opbaarplank. Doordat de contouren van het lichaam zichtbaar blijven, kan het wel enigszins confronterend zijn.

Zoveel mensen, zoveel wensen. Ach, het kan geen kwaad om es wat rond te kijken. Maar het blijft een feit dat de meesten er wel een broertje dood aan hebben om hierover na te denken!

© 2016 PUUR Uitvaartbegeleiding Begrafenis & Crematie
PUUR Uitvaartbegeleiding logo